Zupełnie dobrą atmosferę obchodów rocznicy wybuchu wojny niestety popsuł Pan Prezydent, manifestując raz jeszcze antyrosyjskie fobie. Fatalne było porównanie Katynia do Holokaustu i nawet prezes IPN Janusz Kurtyka zdystansował się od słów Lecha Kaczyńskiego, określając je jako lingwistyczne przejęzyczenie się. Czy polscy jeńcy zostali zamordowani jako Polacy, czy jako wrogowie klasowi i przeciwnicy ZSRR trudno oczywiście jednoznacznie stwierdzić. Nikt nie „siedział w głowie” paranoicznego dyktatora kiedy wydawał ten rozkaz. Ale warto pamiętać, że kilka lat wcześniej Józef Stalin kazał rozstrzelać niemal całą kadrę dowódczą armii czerwonej. On po prostu, mówiąc współczesnym językiem, tak miał. Faktem jest jednak także, że równocześnie krwawy dyktator pozwolił na zorganizowanie polskiej armii, którą następnie generał Władysław Anders wyprowadził z ZSRR. Tak więc historia jest bardziej skomplikowana niż się Panu Prezydentowi wydaje.

Opublikowanie nazajutrz po gdańskich uroczystościach antyrosyjskiego raportu przygotowanego w agendach Prezydenta miało być odpowiedzią na moskiewskie zaczepki, a stało się to swoistą prowokacją, zmierzającą do pogorszenia relacji ze wschodnim sąsiadem. W gruncie rzeczy może chodziło o to aby dołożyć Donaldowi Tuskowi, który słusznie i w interesie naszego kraju chce poprawić stosunki polsko rosyjskie. Komentarzem do tego raportu było zupełnie niebywałe wystąpienie Jarosława Kaczyńskiego. Kampania wyborcza najwyraźniej się rozkręca, a jej głównym motywem będzie zapewne niezłomny patriotyzm Braci i zdradziecka ugodowość Donalda Tuska. Obym się mylił.

Rosjanie potępili zbrodnię katyńską i pakt Ribentropp-Mołotow. To chyba bardzo dużo, czego można chcieć więcej. Domaganie się od Rosjan dalszej ekspiacji, przeprosin, kajania się jest skazane na niepowodzenie i utrudnia aktualną i przyszłą współpracę.

Wzburzenie naszych polityków i komentatorów wzbudziły uwagi Władimira Putina o latach poprzedzających II wojnę światową. W tych czasach ZSRR był „oblężoną twierdzą” otoczoną, jak wówczas mówiono „kordonem sanitarnym”. Państwa europejskie były ogarnięte strachem przed komunistyczną zarazą. Hitler w porównaniu ze Stalinem wydawał się europejczykiem, z którym można i trzeba rozmawiać. Niezależnie od słusznego, naszym zdaniem, potępienia paktu Ribentropp-Mołotow, zwłaszcza w świetle dzisiejszych kryteriów, trzeba pamiętać o kontekście, o atmosferze tamtych lat.

Ocenę, już jednak bardzo odległych wydarzeń, należ pozostawić historykom, ponieważ ich bieżące polityczne interpretacje są niefunkcjonalne wobec aktualnych wyzwań, którymi powinni zajmować się politycy.